ايرانيان پيشرفتى بسيار كرد . در دوره جنگ‌هاى صليبى كه ميان مسلمانان و مسيحيان ارتباطى تنگاتنگ بود ، اشيا ، صنايع و هنرهاى زيباى اسلامى وارد اروپا شد و حتى شهرهاى ونيز ، جنوا و پيزا از مراكز مهم بازرگانى و دادوستد گرديد . از ديگر هنرهايى كه مورد توجه و تقليد نقاشان مغرب‌زمين قرار مىگرفت ، تصاوير فرش‌ها و لباس‌هاى گوناگون رايج در آن زمان بود . « 1 » در موزه ميلان ، فرش بزرگى وجود دارد كه در سال 930 هجرى غياث‌الدين جامعى ، هنرمند ايرانى آن را بافت كه به فرش « شكار » معروف است . « 2 » آنچه مسلمانان به موسيقى جهان هديه كرده‌اند ، بسيار ارزشمند است . در قرون وسطى كتاب‌هاى بسيارى در موسيقى به قلم مسلمانان ( همچون فارابى ، ابن‌سينا و ابن‌رشد ) نوشته شد كه برخى از آنها به لاتين ترجمه گرديد . بزرگ‌ترين دستاورد مسلمانان در موسيقى ، « موسيقى موزون » بود كه نخست كِندى آن را وصف كرد و سپس فرانكو و شاگردانش اوزان و گام‌هاى موسيقى اسلامى را به‌كار بردند . در سده سوم هجرى نيز اسپانيايىها از اوزان و بحرهاى موسيقى اسلامى بهره مىبردند . نكته ديگر آنكه بيشتر ادوات موسيقى را نيز مسلمانان به اروپا آوردند . « 3 » تجديد رونق سفالگرى در ايتاليا و فرانسه ، نتيجه عزيمت سفالگران مسلمان به اين دو كشور و از اين‌سو ، حاصل سفر سفالگران ايتاليا به اندلس اسلامى بود . درواقع آهنگران ، شيشه‌گران و جلاسازان ايتاليا و زره‌بافان و اسلحه‌سازان اسپانيا ، همه هنر خود را از مسلمانان فراگرفته بودند . « 4 » صليبيانى كه به سوريه و فلسطين آمده بودند ، هنگام بازگشت به اروپا ، خزانه‌هاى هنرى مسلمانان را با خود به اروپا آوردند . آنان حرير مشرق را كه در اروپا بسيار كمياب و گرانبها بود ، به كليساها پيشكش نمودند و يا آن را پوشش اشياى مقدس قرار دادند . آفتابه ، لگن و كاسه‌ها

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . پوپ آرتور اپهام ، هنر ايران در گذشته و آينده ، ص 209 . ( 3 ) . بنگريد به : توماس واكر آرنولد و آلفرد گيوم ، ميراث اسلام ، ص 147 - 143 . ( 4 ) . ويليام جيمز دورانت ، تاريخ تمدن ( مشرق زمين گاهواره تمدن ) ، ج 1 ، ص 330 .